امرداد: جهان ما با همهی پیشرفتهای علمی و تکنولوژیکی و دسترسی به فنآوریهای نوین، با بحرانهای بسیاری گریبانگیر است. از آن میان، بحران خوراک یکی از چالشهای اصلی رودرروی انسان کنونی است. از آن مهمتر ناایمنبودن خوراک است که به گسترش بیماریها میانجامد. از اینرو در سالنمای جهانی روز 7 ژوئن (برابر با 17 خردادماه) با عنوان «روز ایمنی غذا» نامگذاری شده است تا زمینهای برای اندیشیدن و چارهجویی برای این دشواری جهانی فراهم شود.
ایمنی یا امنیت خوراک معنای سادهای دارد: رسیدن غذای سالم به همهی مردمان جهان و فراهمآوردن و نگهداری موارد خوراکی. اما این معنا بیشتر رویآور به امنیت غذایی است؛ در حالی که در ایمنی خوراک باید به چگونگی (:کیفیت) غذای مورد نیاز انسان نگریست. اگر ایمنی خوراک برآورده نشود بروز سرطانهای گوناگون، ناکارآمدی سیستم دفاعی بدن، آسیبهای عصبی و فراوانی مسمومیتها از پیامدهایی است که انسان را بیمار میسازد. پژوهشها نشان میدهد که بیش از 200 بیماری از راه میکربهای رشد یافته در خوراکیها، ویروسها و انگلها، انسان را ناتوان میسازد. در پژوهشی دیگر، دریافتهاند که در کشور استرالیا سالانه بیش از 5 میلیون بیماری از راه خوراک انتقال مییابد که درمان آن بیش از یک میلیارد دلار هزینه دربر داشته است. به همین سبب است که ایمنی غذایی از نخستینگیهایی (:اولویتهایی) است که در زندگی انسان باید بدان اهمیت داد.
در ایمنی غذایی مسوولبودن به همهی انسانها بازمیگردد. دولتها، بخشهای خصوصی و سازمانهای فراملی باید همسو با همهی مردم جهان در اندیشهی ایمنی غذایی باشند. گام نخست در چنین تکاپویی به بهداشت و کنترل و درمان بیماری جانورانی که بخش بزرگی از خوراک انسان را برآورده میسازند، بازمیگردد. وارسی بیماری دامها و اطمینان از سالم بودن گوشت، دو کاری است که بهداشت و ایمنی غذایی را برآورده خواهد ساخت.
ناایمنی خوراک و زیانهای اقتصادی
پیداست که خوراک ناسالم چرخهای زیانرسان از بیماریها و سوء تغذیه را پدید میآورد که نه تنها هزینهبر خواهد بود بلکه بر اقتصاد، تجارت و گردشگری جهانی اثرهای آسیبزایی میگذارد و توسعهی پایدار را آشفته میسازد. اگر به این نکته نگریسته شود که جمعیت جهان در حال افزایش انفجارآور است، آنگاه بهتر درخواهیم یافت که بازارهای جهانی در تولید و پخش (:توزیع) خوراک تا چه اندازه با چالشهای پُرشمار روبهرو هستند و صنعت غذایی جهان تا چه میزان در کنترل بهداشت و ایمنی خوراکها شکننده است. پس تنها با کوشش همگان است که انسان در زنجیرهی برآورده ساختن (:تامین) مواد غذایی از ایمنی برخوردار خواهد شد. برخی سازمانهای جهانی نیز «سیستم ایمنی غذا» را آرمان خود ساختهاند تا تجارت جهانی خوراک را در برابر زیانهای ناشی از آلودگیهای خوراکی یاری کنند.
روز جهانی ایمنی غذایی کوششی برای جابهجایی، آمادهسازی و نگهداری ایمن موارد غذایی است تا از آلودگیها و بیماریهای برآمده از غذا جلوگیری شود. همچنین راهی برای بهینهسازی مواد غذایی است. ایمنی و امنیت غذایی دسترسی به خوراکهای سالم و پروتئیندار را برای همهی مردم جهان شدنی میسازد؛ آرمانی که با همکاری دولتها با تولیدکنندگان و مصرفکنندگان مواد غذایی و کوشش در راه افزایش آگاهی همگان، دستیاب خواهد شد.
