با واژههای دَساتیری مهربانتر باشیم
هر زبانی ساختار و سنجیدارهایی(قواعدی) دارد که آشنایی و پایبندی به آنها بهویژه برای کسانی که با زبان سروکار دارند، بایسته است. اگر این سنجیدارها را رها کنیم زبانمان بیدروپیکر و آشفته خواهد شد. با همهی این، قالبهای زبانی یکسره صد و صفری، خشک و ناروادار نیستند. زبان نیز چونان یک زیستمند زاستاری(موجود طبیعی) در […]
پیشنهاد رامه به جای پِت
ما در زبان پارسی از پیش واژهی «جانور/ حیوان خانگی» را داشتهایم، با همهی این به نگر میرسد این واژه نتوانسته پَنامی (:مانعی) برای کاربرد روزافزون واژهی «پِت» شود. شاید بتوان گفت اگر زبانآگاهی، انگیزه و شور پارسیگویی در میان مردم بالاتر از اینی بود که هست واژهی «پِت» هرگز به زبان پارسی اندر نمیشد […]
دادهی متنهای مانوی به پایگاه دادگان پارسیگ، افزوده شد
متنهای فارسی میانهی مانوی با ترجمهی فارسی از دکتر حسین مصطفوی کاشانی و دادههای برچسبگذاریشده به پایگاه دادگان پارسیگ افزوده شد. به گزارش تارنمای پایگاه دادگان پارسیگ، در فاز نخست، متنهای فارسی میانه کتاب «درسنامه متون فارسی میانه و پارتی مانوی» (Boyce, 1975) دربردارندهی ۵۹ متن، حرفنویسی، آوانویسی، ترجمه و واژههای آن برچسبگذاری شده است. […]
پاسخی به سخنان بیپایه محسن رنانی در زمینهی زبان پارسی
رِنانی از آن دست کسانی است که بر کرسی استادی تکیه زدهاند و گمان میکنند به پشتوانهی این جایگاه هر چیزی و در هر زمینهای میتوانند بگویند. دربارهی خشک و ترهایی که استاد رنانی دربارهی زبان پارسی بهم بافته به چند نکته بسنده میشود. ۱. اینکه چرا زبان پارسی از هزار سال پیش به این […]
در پدافند از واژهی درود
یک دانشجوی میکروبیولوژی! در مجازستان دربارهی کسانی که به جای «سلام» میگویند «درود» دو ادعای شگفت پیش افکنده است: نخست: آنها نمیدانند که زبانها با هم دادوستد دارند و زبان خالص وجود ندارد، ازهمین رو آنها باید به غار برگردند! من نمیدانم چگونه از دید منطقی میتوان از دل چنین مقدمهای به چنان نتیجهای رسید. […]
قیاس در زبان فارسی
در زبانشناسی قاعدهای هست به نام قیاس. بدین معنی که ساختمان برخی واژهها با الگوگیری از واژههای دیگر ساخته میشود. برای نمونه حرف «د» در واژهی «سَردا» به قیاس از واژهی «گرما» به حرف «م» ترادیسیده است (تبدیل شده است). یا واژهی «زمی» به قیاس از «زمان» یا «آسمان»، «زمین» شده است. همچنین واژههای «تنگنا» […]
کوششهای زیرپوستی ترکیه برای فارسیزدایی
چندی پیش روزنامهی «خراسان» گفتوگویی با دکتر علیرضا قیامتی، استاد زبانوادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد، دربارهی کوششهای آشکار و پنهان دولت ترکیه برای کمرنگ ساختن زبان فارسی از چهرهی مولانا، انجام داد. آن گفتوگو در تارنمای خبرگزاری ایسنا نیز بازتاب یافته است. در پیشسخنِ گفتوگوی یادشده چنین آمده است: «باخبردار شدیم چند تابلو از تابلوهای […]
دشمنی بیپردهی طالبان با زبان پارسی
سران طالبان در دیدار با سران جمهوری اسلامی ایران از مترجم بهره بردند. این شاید برای بسیاری خبری کوتاه و کماهمیت باشد؛ ولی دوستداران زبان پارسی میدانند که این کنش نمادین تا چه اندازه درنگیدنی و نگرانکننده است. طالبان از آغاز روی کار آمدنش نشان داد که بیهیچ پردهپوشی سیاستی قومی را پیش میبرد و […]
700 سال زبان فارسی در شبه قاره هند مرسوم بوده است
خدمات و سهم کاتبان هندو در توسعه زبان و ادب فارسی در شبه قاره هند، عنوان نشستی بود که دوشنبه 15 اسفند با سخنرانی دکتر حمیدرضا قلیچخانی در مرکز فرهنگی سوامی ویوکاناندا (هند) برگزار شد. در ابتدا دکتر بلرام شوکلا، رئیس مرکز فرهنگی سوامی ویوکاناندا (هند) پس از خوشآمدگویی به میهمانان از نخستین نشستی که […]
نشست زبان فارسی، آیینه ایران؛ برگزار میشود
نشست «زبان فارسی، آیینه ایران» با محوریت اهمیت میانقومی بودنِ زبان فارسی چهارشنبه ۲۷ بهمنماه، برگزار میشود. به گزارش ایسنا، در پیِ حواشیِ ایجادشده دربارهی «زبان فارسی»، نشست «زبان فارسی، آیینه ایران» به کوشش «پژوهشکدهی مردمشناسی» و «پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات» به دبیری مصطفی اسدزاده چهارشنبه ۲۷ بهمنماه ۱۴۰۰ خورشیدی، از ساعت ۱۱ تا […]